"...بصیرت یعنی اینکه خط درگیری با دشمن را تشخیص بدهی...امام خامنه ای "

« معنای ولایت از دیدگاه قرآن »

اشاره :

ولایت فقیه یکی از موضوع هایی است که در این سه دهه اخیر - به علت تشکیل جمهوری اسلامی و در راس هرم حکومت قرار گرفتن شخصیتی حقوقی با عنوان ولی فقیه - مورد بحث و گفت و گو بوده است .

چیستی ولایت و کیستی فقیه را می توان از مهمترین محورهای این گفت و گو دانست .

به بیان دیگر این سوال مطرح است که معنای ولی چیست ؟ حقیقت ولایت چیست ؟ محدوده آن چیست ؟ ولایت را چگونه معناکنیم ؟

پس از به دست آوردن حقیقت ولایت چگونه آن را برای فقیه ثابت کنیم ؟ فقیه کیست و از چه راهی آن را شناسایی کنیم ؟

این ها گوشه ای از سوالهایی است که در بحث ولایت فقیه مطرح شده و باید به آن ها جواب داده شود.

در قسمت اول این مطلب به معنای لغوی ولایت پرداخته شد که از میان معانی متعدد ولایت ، معنای سرپرست برگزیده شد .

در این قسمت به معنای ولی و ولایت از دیدگاه قرآن پرداخته می شود .

( ............... ادامه مطلب ............... )

در قرآن کریم ، لفظ ولی 31 بار  به دو معنای پر کاربرد « سرپرست » و « یار و یاور » به کار برده شده ، که به عنوان نمونه به برخی از این آیات شریفه اشاره می شود .

سر پرست :

1.       اللَّهُ وَلِیُّ الَّذینَ آمَنُوا یُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّور ... ( 257/ بقره )

خداوند، ولى و سرپرست كسانى است كه ایمان آورده‏اند؛ آنها را از ظلمتها، به سوى نور بیرون مى‏برد

2.       إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِإِبْراهیمَ لَلَّذینَ اتَّبَعُوهُ وَ هذَا النَّبِیُّ وَ الَّذینَ آمَنُوا وَ اللَّهُ وَلِیُّ الْمُؤْمِنینَ ( 68 / آل عمران )

سزاوارترین مردم به ابراهیم، آنها هستند كه از او پیروى كردند، و(در زمان و عصر او، به مكتب او وفادار بودند؛ همچنین) این پیامبر و كسانى كه(به او) ایمان آورده‏اند(از همه سزاوارترند)؛ و خداوند، ولىّ و سرپرست مؤمنان است‏

3.       قُلِ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما لَبِثُوا لَهُ غَیْبُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ أَبْصِرْ بِهِ وَ أَسْمِعْ ما لَهُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَلِیٍّ وَ لا یُشْرِكُ فی‏ حُكْمِهِ أَحَداً ( 26 / کهف )

بگو: «خداوند از مدّت توقفشان آگاهتر است؛ غیب آسمانها و زمین از آن اوست! راستى چه بینا و شنواست! آنها هیچ ولىّ و سرپرستى جز او ندارند! و او هیچ كس را در حكم خود شركت نمى‏دهد!»

4.       اللَّهُ الَّذی خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَیْنَهُما فی‏ سِتَّةِ أَیَّامٍ ثُمَّ اسْتَوى‏ عَلَى الْعَرْشِ ما لَكُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَلِیٍّ وَ لا شَفیعٍ أَ فَلا تَتَذَكَّرُونَ (4 / سجده )

خداوند كسى است كه آسمانها و زمین و آنچه را میان این دو است در شش روز[ شش دوران‏] آفرید، سپس بر عرش(قدرت) قرار گرفت؛ هیچ سرپرست و شفاعت كننده‏اى براى شما جز او نیست؛ آیا متذكّر نمى‏شوید؟

یار و یاور :

1.       أَ لَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِیٍّ وَ لا نَصیر ( 107 / بقره )

آیا نمى‏دانستى كه حكومت آسمانها و زمین، از آن خداست؟! (و حق دارد هر گونه تغییر و تبدیلى در احكام خود طبق مصالح بدهد؟!) و جز خدا، ولى و یاورى براى شما نیست. (و اوست كه مصلحت شما را مى‏داند و تعیین مى‏كند)

2.       إِنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ یُحْیی‏ وَ یُمیتُ وَ ما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِیٍّ وَ لا نَصیرٍ ( 116 / توبه )

حكومت آسمانها و زمین تنها از آن خداست؛ زنده مى‏كند و مى‏میراند؛ و جز خدا، ولىّ و یاورى ندارید!

3.       وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَعَلَهُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ لكِنْ یُدْخِلُ مَنْ یَشاءُ فی‏ رَحْمَتِهِ وَ الظَّالِمُونَ ما لَهُمْ مِنْ وَلِیٍّ وَ لا نَصیرٍ ( 8 / شورا )

و اگر خدا مى‏خواست همه آنها را امّت واحدى قرار مى‏داد(و به زور هدایت مى‏كرد، ولى هدایت اجبارى سودى ندارد)؛ امّا خداوند هر كس را بخواهد در رحمتش وارد مى‏كند، و براى ظالمان ولىّ و یاورى نیست.

4.       إِنَّهُمْ لَنْ یُغْنُوا عَنْكَ مِنَ اللَّهِ شَیْئاً وَ إِنَّ الظَّالِمینَ بَعْضُهُمْ أَوْلِیاءُ بَعْضٍ وَ اللَّهُ وَلِیُّ الْمُتَّقین‏ ( 19/ جاثیه )

آنها هرگز نمى‏توانند تو را در برابر خداوند بى‏نیاز كنند(و از عذابش برهانند)؛ و ظالمان یار و یاور یكدیگرند، امّا خداوند یار و یاور پرهیزگاران است!

 

با توجه به معنای ولی و ولایت در لغت و به کار گیری این لفظ در قرآن کریم به معنای سرپرست و یار ویاور  و با توجه به معنای اصطلاحی ولی و ولایت ، این نتیجه به دست می آید که ولی را می توان سرپرست قلمداد کرد.

تا اینجای از بحث ، معنای ولی و ولایت که به عنوان سرپرست است معلوم شد .

حال سوال این است که ولی و ولایت شخص ولی در اصطلاح به چه معناست ؟

جواب به این سوال در دو بخش داده می شود :

1.       همانند قبل بحث از واژه و کاربرد ادبی آن

2.       سابقه تاریخی و واقعه هایی که منجر به تولید این اصطلاح شده اند .

( ادامه و جواب به این قسمت در پست بعد . انشاءالله )  




طبقه بندی: مقالات درباره ولایت فقیه، 
برچسب ها: ولایت، دیدگاه قرآن، قرآن کریم، معنای ولایت، سرپرست، یار و یاور،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ : چهارشنبه 13 اردیبهشت 1391 | توسط : مهدی خراسانی | نظرات()
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو